Καθένας μας έχει γεννηθεί με μια μοναδική ισορροπία των Vitta, Pitta και Kapha, χάρη στην οποία ήμαστε αυτό που ήμαστε και παράλληλα προσδιορίζει τις δυνάμεις και αδυναμίες μας.  Δεν υπάρχουν δύο άνθρωποι απολύτως ίδιοι μεταξύ τους, αλλά λέγεται ότι υπάρχουν τρεις καθαροί τύποι και επτά συνδυασμένοι τύποι (αυτός ο διαχωρισμός χρησιμοποιείται για λόγους αξιολόγησης και αντιμετώπισης).  Για παράδειγμα, ένα άτομο που γεννιέται με υψηλό ποσοστό Pitta και μικρές ποσότητες Vata και Kapha λέγεται ότι είναι άτομο στο οποίο κυριαρχεί το Pitta.  Συγκρίνετε αυτή την Αγιουρβεδική άποψη του ατόμου-ασθενή με την άποψη του Δυτικού ιατρικού συστήματός μας όπου όλοι αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.                                      
 

Εξαιτίας διαφόρων αλλαγών που γίνονται στο χρόνο, όπως αλλαγές κλίματος, εποχής, στάδιου της ζωής, διατροφής ή τρόπου ζωής, η ισορροπία μέσα μας μπορεί να διαταραχθεί.  Εάν το βάρος μας αυξηθεί κατά 30 λίβρες (περίπου 13 κιλά), τα νέα μας Vitta, Pitta, Kapha αλλάζουν.  Στην περίπτωση αυτή δεν θα νοιώθουμε «ο εαυτός μας» εκτός και επαναφέρουμε τον αρχικό συνδυασμό Vitta, Pitta, Kapha με τον οποίο γεννηθήκαμε.

Η Αγιουρβέδα μπορεί να βοηθήσει τα άτομα να ανακαλύψουν την αρχική ισορροπία τους και να επιστρέψουν σε αυτήν.

ΤΥΠΟΙ ΣΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΚΥΡΙΑΡΧΕΙ ΤΟ VATA

Τα άτομα στα οποία κυριαρχεί το Vata, είναι πιθανό ότι θα εμφανίζουν πολλά από τα παρακάτω χαρακτηριστικά: το σώμα τους είναι λεπτοκαμωμένο, άσχετα με το εάν είναι ψηλό ή κοντό, οι αρθρώσεις τους σπάνε εύκολα, ενώ ανωμαλίες διάφορων μορφών, μεταξύ των οποίων πιθανά προεξέχουσες αρθρώσεις, στραβά πόδια, δυσανάλογα σώματα με μακριά πόδια και κοντή μέση, σκολίωση ή ανομοιόμορφη δομή προσώπου (παραμορφωμένο ρινικό διάφραγμα και γαμψή μύτη, κλπ), αποτελούν μάλλον τον κανόνα.  Σε περίπτωση που πάρουν βάρος, αυτό συσσωρεύεται γύρω από τη μέση.  Το δέρμα τους έχει τάσεις ξηρότητας, είναι τραχύ και κρύο στην αίσθηση.  Το χρώμα του δέρματός τους είναι σκουρότερο από αυτό της υπόλοιπης οικογένειας.  Τα μαλλιά τους είναι σκούρα, ξηρά και σγουρά.  Τα δόντια τους είναι συχνά στραβά, προεξέχουν με κενά ανάμεσά τους ενώ τα ούλα τους έχουν την τάση να υποχωρούν.  Τα μάτια τους είναι μικρά, στεγνά, ζωηρά, μαύρα ή καστανά.  Η όρεξή τους χαρακτηρίζεται από διακυμάνσεις ή γενικά είναι μικρή, και πολλές φορές εάν απορροφώνται σε κάτι μπορεί να παραλείπουν γεύματα ή άλλες φορές γίνονται λαίμαργοι, φορτώνοντας το πιάτο τους με περισσότερα από όσα πιθανώς μπορούν να φάνε.  Τα δάκτυλα των χεριών και των ποδιών τους είναι μακριά και λεπτά με νύχια ιδιαίτερα εύθραυστα.  Όταν αρρωσταίνουν, έχουν μια τάση για επώδυνες και νευρικές διαταραχές.  Το αίσθημα της δίψας ποικίλλει και οι κινήσεις των εντέρων τους χαρακτηρίζονται από αέρια, ξηρά και σκληρά κόπρανα και δυσκοιλιότητα.  Σωματικά έχουν αρκετή ενέργεια, αλλά την ξοδεύουν εύκολα και μπορεί να εξαρτάται από την καφεϊνη, τη ζάχαρη και άλλα διεγερτικά για να συνεχίσουν.  Το μυαλό τους είναι ακούραστο, ενεργό, περίεργο, και δημιουργικό.  Υπό συνθήκες στρες μπορεί να αισθάνονται φόβο, ανασφάλεια και άγχος.  Εύκολα αλλάζουν γνώμη, έχουν καλή βραχυπρόθεσμη μνήμη αλλά ξεχνάνε εύκολα.  Συχνά ονειρεύονται ότι πετάνε, τρέχουν, πηδούν και φοβούνται.  Ο ύπνος τους είναι δύσκολος, διακόπτεται συχνά ενώ μπορεί να υποφέρουν και από αϋπνίες.  Η ομιλία τους είναι γρήγορη, χαοτική, παρορμητική και πολύ συχνά εκφράζονται με χειρονομίες.  Τα χρήματα περνάνε και φεύγουν γρήγορα από τα χέρια τους καθώς τα ξοδεύουν αυθόρμητα.  Ο σφυγμός τους είναι αδύναμος, άτονος και ακανόνιστος.  Οι τύποι στους οποίους κυριαρχεί το Vata διαφέρουν σημαντικά ο ένας από τον άλλο, αλλά μπορεί να μοιράζονται πολλά από τα παραπάνω χαρακτηριστικά.

ΤΥΠΟΙ ΣΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΚΥΡΙΑΡΧΕΙ ΤΟ PITTA

Τα άτομα στα οποία κυριαρχεί το Pitta έχουν μέτριο σκελετό με καλές αναλογίες.  Μπορεί να παίρνουν ή να χάνουν βάρος με σχετική ευκολία.  Το δέρμα τους είναι συχνά λεπτό, λιπαρό, καίει εύκολα, με χάλκινο ή κιτρινωπό τόνο και είναι ζεστό στην αφή.  Οι φακίδες και οι κρεατοελιές είναι μάλλον συνηθισμένα ενώ εμφανίζουν και μια τάση για ακμή.  Ιδρώνουν εύκολα.  Τα μαλλιά τους είναι μαλακά, ξανθά ή κόκκινα, ασπρίζουν νωρίς και έχουν τάση για πρώιμη τριχόπτωση ή φαλάκρα.  Τα δάκτυλα των χεριών είναι καλοσχηματισμένα και συμμετρικά και οι βάσεις των νυχιών έχουν μια ροζ απόχρωση.  Το βλέμμα είναι κοφτερό, διεισδυτικό και τα μάτια συνήθως γκρίζα ή πράσινα με μια κιτρινωπή χροιά στο σκληρό χιτώνα (λευκό).  Εάν τα άτομα αυτά αρρωστήσουν θα εμφανίσουν πυρετό, φλεγμονές και λοιμώξεις.  Διψάνε συχνά.  Οι εντερικές κινήσεις τους είναι μαλακές, λιπαρές και χαλαρές, τρεις φορές την ημέρα ή περισσότερες.  Πρόκειται για άτομα ευφυή και αποφασιστικά με δυνατή μνήμη.  Υπό συνθήκες στρες μπορεί να γίνουν ευέξαπτα, κινητικά, να νοιώθουν θυμό και ζήλεια.  Τα όνειρά τους είναι έντονα, γεμάτα πάθος και έγχρωμα, ενώ ο ύπνος τους μέτριος και βαθύς.  Ο λόγος τους είναι έντονος, καθαρός, ρέων και μπορεί να γίνει προσβλητικός και σαρκαστικός.  Οι τύποι Pitta ξοδεύουν τα χρήματά τους συγκρατημένα και μεθοδικά.  Οι σφυγμοί τους είναι δυνατοί και ομαλοί.  Μπορείτε εύκολα να διακρίνετε ένα άτομο Pitta από το πάθος του, την κατευθυνόμενη ενέργεια και την αφοσίωσή του.

ΤΥΠΟΙ ΣΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΚΥΡΙΑΡΧΕΙ ΤΟ KAPHA

Το καθαρό Kapha αναγνωρίζεται πολύ εύκολα – μεγάλα σώματα σε μεγάλους σκελετούς.  Οι κάτοικοι της Χαβάης είναι τύποι Kapha.  Το δέρμα τους είναι παχύ (3/4'' στον πήχυ του χεριού), λιπαρό, κρύο στην αφή, χλωμό και πιο ανοιχτόχρωμο από άλλων στην οικογένεια.  Εμφανίζουν μέτρια εφίδρωση, παίρνουν εύκολα βάρος και το χάνουν δύσκολα.  Τα μαλλιά τους είναι πυκνά, λιπαρά, κυματιστά με πυκνά φρύδια και βλεφαρίδες.  Τα δόντια τους είναι δυνατά, λευκά, μεγάλα και καλοσχηματισμένα.  Εχουν μάτια μεγάλα και ελκυστικά.  Η όρεξή τους είναι αργή και σταθερή, παρόλο που μπορούν εύκολα να παραλείψουν κάποιο γεύμα χωρίς καμία επίπτωση.  Εάν ο τύπος Kapha αρρωστήσει, πολύ συνηθισμένα σ' αυτόν είναι η συμφόρηση, η υπερβολική ποσότητα βλεννών και η κατακράτηση υγρών.  Σπάνια υποφέρουν από δίψα, και οι κινήσεις των εντέρων τους είναι πυκνές, λιπαρές και τακτικές [μία φορά την ημέρα].  Ηρεμοι και ικανοποιημένοι, κινούνται αργά και ξοδεύουν ελάχιστη ενέργεια και η αντοχή τους είναι αρκετά καλή.  Στις αρνητικές τάσεις τους συγκαταλέγονται ο εγωκεντρισμός, η πλεονεξία και η υπερ-ευαισθησία.  Είναι σταθεροί, πιστοί φίλοι και συνεργάτες.  Δεν μαθαίνουν γρήγορα καινούργια πράγματα αλλά σπάνια ξεχνούν κάτι που έχουν ήδη μάθει.  Τα όνειρά τους είναι ρομαντικά και χαρακτηρίζονται από την ύπαρξη νερού.  Η ομιλία τους είναι αργή και μονότονη ή μελωδική.  Ξοδεύουν χρήματα αργά, κάνουν εύκολα οικονομίες και τα ντουλάπια τους φροντίζουν να είναι πάντα γεμάτα.  Ο σφυγμός τους είναι αργός και σταθερός.

Οι επτά μικτοί τύποι

Στις παλαιότερες εποχές ή σε μέρη όπου οι άνθρωποι παντρεύονται κυρίως με άτομα της ίδιας με αυτούς φυλής ή ομάδας, κυριαρχούν τύποι ενός dosha.  Στη Δύση όμως ήμαστε ένα κράμα ανάμικτο αφού στα περισσότερα μέρη ο καθένας μπορεί να παντρευτεί οποιονδήποτε επιλέξει, και κατά συνέπεια επικρατούν οι μικτοί τύποι των dosha.  Στον ανάμικτο τύπο συνήθως κυριαρχεί ένα dosha και ακολουθεί στενά ένα δεύτερο dosha.  Για παράδειγμα, ένα άτομο Vata-Pitta θα έχει περισσότερες και ισχυρότερες τάσεις Vata από Pitta, ενώ ένα άτομο Pitta-Vata θα έχει περισσότερα Pitta χαρακτηριστικά.  Τέλος, υπάρχει ο τύπος που ονομάζεται ισορροπημένων τριών dosha (Vata-Pitta-Kapha), και στον οποίο δεν κυριαρχεί κανένας τύπος. 

  1. Οι τύποι VATA-PITTA (V-P) είναι λεπτοί όπως οι καθαροί τύποι Vata, γρήγοροι, φιλικοί, ομιλητικοί αλλά πιο τολμηροί και οξύτερης διάνοιας.  Δεν εμφανίζουν τις ακρότητες του Vata και δεν είναι τόσο ευέξαπτοι ή άστατοι.   Εχουν καλύτερη πέψη και μεγαλύτερη αντοχή στο κρύο, στο θόρυβο και στις φυσικές ταλαιπωρίες.  Συνδυάζουν τον έντονο δυναμισμό του Pitta και τη φαντασία του Vata.  Μπορεί εύκολα να πέσουν θύματα διαφόρων εθισμών και αυτό που χρειάζονται είναι σταθερότητα.
  2. Οι τύποι PITTA-VATA (P-V) έχουν πιο μέτριο μυϊκό σύστημα από τους Vata-Pitta.  Επίσης κινούνται γρήγορα, έχουν καλή αντοχή, είναι συχνά κατηγορηματικοί, με φανερή ένταση, αλλά παράλληλα διαθέτουν την ευχάριστη προσωπικότητα του Vata.  Εχουν έντονη πέψη και πιο τακτικές κενώσεις από τον τύπο V-P ή V.  Υπό συνθήκες στρες, μπορεί να αντιδράσουν με φόβο ή θυμό, πράγμα που θα τους κάνει ανασφαλείς, νευρικούς και σκληρούς.  Τους αρέσει το φαγητό, έχουν καλή μνήμη και είναι ευφραδείς ομιλητές.  Η πολύ ζέστη συνήθως τους ενοχλεί.
  3. Οι τύποι VATA-KAPHA (V-K) συνήθως αναγνωρίζονται δύσκολα από τα ερωτηματολόγια λόγω των αντιθέσεων που εμφανίζουν σε πολλά χαρακτηριστικά τους και της αναποφασιστικότητας του Vata.  Συχνά έχουν τον λεπτό σκελετό των Vata και τη χαλαρή, άνετη συμπεριφορά των Kapha.  Γενικά είναι ήρεμοι άνθρωποι εκτός και πιεστούν.  Συνήθως είναι γρήγοροι και αποδοτικοί και γνωρίζουν την τάση τους Kapha να χρονοτριβούν.  Τους αρέσει να μαζεύουν και να κάνουν οικονομίες, ενώ απεχθάνονται το κρύο.  Μπορεί να έχουν αργή ή άτακτη πέψη.
  4. Οι τύποι KAPHA-VATA (K-V) μοιάζουν με τους τύπους V-K αλλά εμφανίζουν πιο συμπαγή κατασκευή και είναι πιο αργοκίνητοι.  Είναι επίσης ήρεμοι άνθρωποι και μάλιστα πιο χαλαροί από τους V-K, αλλά με λιγότερο ενθουσιασμό.  Εχουν την τάση να είναι αθλητικοί και πιο δυνατοί.  Μπορεί επίσης να εμφανίζουν πεπτικές ανωμαλίες, να διαμαρτύρονται για το κρύο και να υποφέρουν από συγκεντρώσεις βλεννών.
  5. Οι τύποι PITTA-KAPHA (P-K) έχουν την ένταση των Pitta μέσα στο ισχυρό σώμα των Kapha.  Είναι περισσότερο μυώδεις από τους τύπους Kapha, και αποκτούν γρήγορα όγκο.  Η προσωπικότητά τους εμφανίζει την σταθερότητα του Kapha σε συνδυασμό με την δύναμη του Pitta και μια τάση για θυμό και επικρίσεις.  Ο συνδυασμός είναι καλός για αθλητές, αφού χαρακτηρίζεται από ενέργεια και αντοχή.  Δεν παραλείπουν ποτέ γεύματα, ενώ χαρακτηρίζονται από την πέψη των τύπων Pitta και την αντοχή στις ασθένειες των τύπων Kapha.
  6. Οι τύποι KAPHA-PITTA (K-F) είναι άνθρωποι που έχουν τη δομή των Kapha αλλά είναι πιο παχιοί από τους τύπους P-K.  Εχουν στρογγυλό πρόσωπο και σώμα, κινούνται πιο αργά και είναι πιο χαλαροί από τους P-K.  Παρουσιάζουν μια σταθερή ενέργεια και μεγαλύτερη αντοχή από τους τύπους P-K.  Τους αρέσει η άσκηση αλλά παρακινούνται πιο δύσκολα να γυμναστούν από τους τύπους P-K.  Μπορεί να είναι αλαζονικοί και αδιάφοροι στην κριτική.
  7. Οι τύποι VATA-PITTA-KAPHA (V-P-K) είναι αυτοί που περιγράφονται πιο δύσκολα απ’ όλους τους υπόλοιπους διότι έχουν ίδιες ποσότητες από όλα τα dosha.  Πρόκειται για τους πλέον ισορροπημένους τύπους με τάσεις μακροζωϊας, καλής υγείας και ανοσίας.  Οι Αγιουρβεδικοί γιατροί ισχυρίζονται ότι εάν διαταραχθεί η ισορροπία αυτών των τύπων, η θεραπεία τους είναι η πιο δύσκολη.  Υπάρχουν ελάχιστοι πραγματικοί τύποι V-P-K.  Οι άνθρωποι που νομίζουν ότι είναι V-P-K συνήθως τελικά είναι ένας μικτός τύπος δύο dosha.