Σύμφωνα με την Αγιουρβεδική φιλοσοφία, τα πέντε στοιχεία συνδυάζονται σε ζεύγη δημιουργώντας έτσι τρεις ισχυρές δυνάμεις (αλληλεπιδράσεις), οι οποίες ονομάζονται doshas.  Dosha σημαίνει «αυτό που αλλάζει», επειδή τα doshas, και μάλιστα το ένα σε συνάρτηση με τα υπόλοιπα, κινούνται συνεχώς με μια δυναμική ισορροπία.  Τα doshas είναι οι θεμελιώδεις ζωντανές δυνάμεις ή βιολογικές ιδιοσυγκρασίες.  Βρίσκονται μόνο στα ζωντανά όντα (παρόμοια με τις έννοιες της οργανικής χημείας), ενώ η ζωή υπάρχει χάρη στο δυναμισμό τους.

Τα πέντε στοιχεία συνδυάζονται δημιουργώντας τα τρία dosha (δυνάμεις)

ΑΙΘΕΡΑΣ          ΑΕΡΑΣ       ΦΩΤΙΑ           ΝΕΡΟ          ΓΗ
            \       /                        \         /       \        /
             VATA                           PITTA          KAPHA

Vata (va-ta), είναι μια δύναμη που ουσιαστικά αποτελείται από τα στοιχεία του αιθέρα και του αέρα.  Ανάλογα με τα ποσοστά του αιθέρα και του αέρα καθορίζεται το πόσο ενεργό είναι το Vata.  Η ποσότητα του αιθέρα (χώρος) επηρεάζει την ικανότητα του αέρα να αποκτά ορμή, όπως αυτή εκφράζεται στο Vata.  Μέσα στο σώμα, το Vata είναι κίνηση (ο δυναμικός συνδυασμός αιθέρα και αέρα), και στα έμβια όντα εκδηλώνεται σαν κίνηση των νευρικών ερεθισμάτων, του αέρα, του αίματος, της τροφής, των άχρηστων ουσιών και των σκέψεων.
_______________________________________________________________
Όταν η κίνηση του αέρα δεν περιορίζεται από το χώρο (όπως για παράδειγμα στον ανοιχτό ωκεανό), τότε αποκτά ορμή και γίνεται τυφώνας, δηλαδή άνεμος που κινείται με ταχύτητες πάνω των 150 mph (μίλια την ώρα).  Αντίθετα, όταν η κίνηση του αέρα περιοριστεί μέσα σε ένα κουτί, τότε δεν μπορεί να κινηθεί και χάνεται.
________________________________________________________________

Το Vata έχει επτά χαρακτηριστικά, τα οποία είναι:  κρύο, ελαφρύ, ανοργάνωτο, κινητικό, αραιό, ξηρό και τραχύ.  Οι ιδιότητές του αυτές είναι που χαρακτηρίζουν την επίδραση του Vata στο σώμα.  Υπερβολικά υψηλή ενέργεια Vata μπορεί να προκαλέσει εκνευρισμό, υψηλή πίεση του αίματος, αέρια και σύγχυση, ενώ από την άλλη το μειωμένο Vata μπορεί να προκαλέσει απώλεια αισθητικότητας, συμφόρηση, δυσκοιλιότητα και αδιαφορία.

 
Pitta (pit-ta) είναι η δύναμη η οποία ουσιαστικά δημιουργήθηκε από την δυναμική αλληλεπίδραση νερού και φωτιάς.  Αυτές οι δύο φαινομενικά αντίθετες μεταξύ τους δυνάμεις αντιπροσωπεύουν την μεταμόρφωση.  Δεν μπορεί η μία να πάρει τη μορφή της άλλης, αλλά μπορεί η μία να διαμορφώσει την άλλη και είναι απολύτως απαραίτητες η μία στην άλλη στις διάφορες ζωτικές διαδικασίες. 
Ο τρόπος με τον οποίο εκδηλώνεται το Pitta μέσα στο σώμα μας είναι οι διάφοροι μετασχηματισμοί που λαμβάνουν χώρα.  Pitta είναι τα ένζυμα με τη βοήθεια των οποίων πέπτεται η τροφή που καταναλώνουμε και οι ορμόνες που ρυθμίζουν το μεταβολισμό μας.  Στο μυαλό μας, η δύναμη του Pitta είναι που μεταμορφώνει τα χημικά / ηλεκτρικά ερεθίσματα σε κατανοητές σκέψεις.  Πολύ υψηλό Pitta μπορεί να προκαλέσει έλκη, ορμονικές διαταραχές, ερεθισμό του δέρματος (ακμή) και αρνητικά συναισθήματα (θυμός), ενώ πολύ χαμηλό Pitta προκαλεί δυσπεψία, ανικανότητα κατανόησης και αργό μεταβολισμό.  Η ενέργεια Pitta περιγράφεται με οκτώ χαρακτηριστικά που επηρεάζουν τον οργανισμό: ζεστό, ελαφρύ, υγρό, λεπτεπίλεπτο, οξύ, δύσοσμο, μαλακό και καθαρό.

__________________________________________________________________

Όταν βάζουμε  νερό στη φωτιά να βράσει, εάν η φωτιά είναι πολύ δυνατή το νερό εξατμίζεται και το τσουκάλι καίγεται.  Οταν βάλουμε πολύ νερό στο τσουκάλι, το νερό ξεχειλίζει και σβήνει τη φωτιά.
_________________________________________________________________

 
Kapha (ka-fa) είναι ουσιαστικά η ισορροπία μεταξύ νερού και γης.  Το kapha είναι κατασκευή και λίπανση - στην ουσία αποτελείται από τα χαρακτηριστικά των στοιχείων της γης και του νερού.  Υπό μία έννοια, το kapha είναι τα κύτταρα που αποτελούν τα όργανά μας και τα υγρά που τα θρέφουν και τα προστατεύουν.
Σύμφωνα με την Αγιουρβεδική θεωρία περί αιτίας και αποτελέσματος, πολύ υψηλό kapha προκαλεί βλεννώδεις συγκεντρώσεις στη ρινική κοιλότητα, στους πνεύμονες και στο κόλον.  Στο νου, δημιουργεί ακαμψία απόψεων, επιμονή σκέψεων, αδιαλλαξία.
________________________________________________________________
Όταν ρίξουμε μια χούφτα άμμο μέσα σε ένα δοχείο με νερό, τα δύο υλικά θα διαχωριστούν καθώς η άμμος θα καθίσει στον πάτο.  Μόνο για όσο διάστημα  τα ανακατεύουμε συνεχώς θα γίνονται ένα ομοιογενές ισορροπημένο μίγμα.  Η δύναμη του kapha είναι σαν το ανακάτεμα, που διατηρεί την ισορροπία.
________________________________________________________________
 

Μεταβαλλόμενες Δυνάμεις
Μέσα σε όλα τα έμβια όντα, αυτές οι τρεις ισχυρές δυνάμεις βρίσκονται σε μια συνεχόμενη μεταβολή και ισορροπία μεταξύ τους.  Σε αυτές οφείλεται η ύπαρξη της ζωής.  Στα φυτά, το Vata συγκεντρώνεται στα λουλούδια και στα φύλλα του (τα οποία βρίσκονται σε άμεση επαφή με το χώρο και τον αέρα), το kapha συγκεντρώνεται στις ρίζες (όπου αποθηκεύεται νερό στην αγκαλιά της γης), και το Pitta βρίσκεται στα αιθέρια έλαια, τις ρητίνες και τους χυμούς του φυτού (ιδιαίτερα σε μπαχαρικά που διεγείρουν την πέψη).  Κάθε φυτό έχει διαφορετικές συγκεντρώσεις Vata, Pitta και Kapha και έτσι μπορούμε να αλλάξουμε το ποσοστό των Vitta, Pitta και Kapha του οργανισμού μας χρησιμοποιώντας διαφορετικά φυτά αναλόγως.  Η κατανάλωση ριζωδών λαχανικών, γαλακτοκομικών προϊόντων ή ηρεμιστικών βοτάνων όπως βαλεριάνα, αυξάνει το kapha μας.  Η κατανάλωση βοτανικών ροφημάτων όπως γιασεμί ή ξηρών δημητριακών, αυξάνει την ενέργεια Vata, ενώ η κατανάλωση ζεστών, πικάντικων τροφών όπως καγιέν ή συμπυκνωμένων πρωτεϊνών όπως γύρη μελισσών, αυξάνει την τάσεις του Pitta μας.

Κλιματικές Επιδράσεις
Το κλίμα στο οποίο ζούμε καθώς και η αλλαγή των εποχών επίσης μπορούν να διαταράξουν την ισορροπία των Vata, Pitta και Kapha μας.  Τα θερμά καλοκαίρια ή τα θερμά κλίματα αυξάνουν το Pitta, τα ξηρά κλίματα ή το ψυχρό φθινόπωρο αυξάνουν το Vata, ενώ οι υγροί χειμώνες και τα υγρά κλίματα γενικά αυξάνουν το Kapha.

Τα Στάδια της Ζωής
Το στάδιο της ζωής στο οποίο βρισκόμαστε επίσης έχει επίδραση στην ισορροπία των Vata, Pitta και Kapha.  Η αύξηση της σύστασης του σώματος που λαμβάνει χώρα στην παιδική ηλικία λόγω της ανάπτυξης σημαίνει ότι η ενέργεια Kapha κυριαρχεί σε αυτό τον κύκλο της ζωής.  Οι ορμονικές αλλαγές που μας μετατρέπουν σε ενήλικες δηλώνουν ότι η πρώϊμη και η μέση ηλικία μας βρίσκονται υπό τις επιδράσεις του Pitta.  Καθώς μεγαλώνουμε, το σώμα μας συρρικνώνεται και αποστραγγίζεται δηλώνοντας με τον τρόπο αυτό την αύξηση των δυνάμεων του Vata.